Home » Morse sectie » Betty Biegel

Een aantal jaren geleden vond ik in een boekenwinkeltje een boekje uit 1939: Nieuwe methoden voor opleiding van radiotelegrafisten en telegrafisten, geschreven door dr. R.A. Biegel.
Dr. Rebekka "Betty" Biegel (1886–1943), een van de eerste vrouwen in de Nederlandse psychotechniek. In de jaren dertig ontwikkelde zij een methode om radiotelegrafisten morse te leren voor de PTT: de tekens werden vanaf het begin op volle eindsnelheid aangeboden, waarbij alleen de pauzes tússen de tekens werden verlengd en geleidelijk verkort.

Dat principe kennen we vandaag onder de naam Farnsworth-methode. Dit onderzoek - en het artikel dat daaruit voortkwam - laat zien dat Biegel dit idee al in 1932 publiceerde, jaren voordat het via Koch (1936) en de Amerikaan D.W. Taylor die zich als psycholoog bezig hield met morse leermethoden (1943) - zijn weg vond naar de Engelstalige vakliteratuur. Taylor noemde Biegel zelfs bij naam, al duidde hij haar daarbij abusievelijk aan als "hij".

Betty Biegel werd op 26 mei 1943 als Joodse vrouw naar kamp Westerbork gevoerd. Daar koos zij op 1 juni 1943, samen met haar zus Annie, voor de dood toen deportatie naar Sobibor onafwendbaar bleek. Als vrouw in een door mannen gedomineerd vakgebied raakte haar naam in de vergetelheid. Dit artikel probeert haar bijdrage weer zichtbaar te maken - zo nauwkeurig mogelijk en met vindbare bronnen.

Betty Biegel, haar leven en betekenis voor het morse
Nederlands (origineel)
Duitse vertaling
Engelse vertaling

Bronartikelen (PDF):
1931 – Eignungsprüfung (Duits, origineel)
1931 – Geschiktheidsproef (Nederlandse vertaling)
1931 – Aptitude test (Engelse vertaling)

1932 – Anlernen (Duits, origineel)
1932 – Training aural reception (Engelse vertaling)
1932 – Aanleren (Nederlandse vertaling)

1939 – Nieuwe methoden (origineel)
1939 – Neue Methoden (Duitse vertaling)
1939 – New methods (Engelse vertaling)


Hoe deze documenten tot stand kwamen
Vanuit dat ene boekje uit 1939 ben ik haar spoor gaan volgen. Via archieven, parlementaire stukken (Staten-Generaal Digitaal) en het register van de Oorlogsgravenstichting reconstrueerde ik haar leven, en op internet vond ik haar oorspronkelijke artikelen uit 1931 en 1932.

De Duitse teksten heb ik naar het Nederlands vertaald, en het boekje uit 1939 naar het Engels en Duits, zodat haar werk ook internationaal toegankelijk wordt. Bij het vertalen, ordenen en controleren van de bronnen heb ik gebruikgemaakt van AI, waarbij ik elke bewering heb teruggebracht tot een vindbare bron. Het werk van Biegel is sinds 1 januari 2014 vrij van auteursrecht (70 jaar na haar overlijden, Auteurswet art. 37), zodat deze documenten vrij gedeeld mogen worden.